Bülent GÜNDOĞMUŞ

Author Archive

Ahlat Ağacı

Lise arkadaşları Hatice ile Sinan’ın çeşme başındaki karşılaşmaları çakmak üzere olan kızgın ve kıpkırmızı bir kıvılcımın işareti gibiydi. Sonbaharın her türlü rengiyle bezenmiş doğanın güzelliği ve insanın içini serinleten rüzgârın oraya buraya sürüklediği çınar yapraklarının havada bin bir takla attıktan sonra süzülerek toprağa dokunması bir ressamın fırçasından çıkmış izlenimini vermekteydi. Her ne kadar ortaya çıkan […]

, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Amerika, Amerika, Amerika

Yirmi yıl önce, 1998 yılında, ABD’ye ilk seyahat ettiğimde, uçak JFK’ye indikten ve bizler gümrük kontrolünden geçtikten sonra uzunca bir koridorda yürürken tatlı bir heyecan içindeydim. Havaalanının kapısından çıkıp New York şehir merkezine hareket ettiğimizde ise, başta otomobiller olmak üzere, her şey çok büyük gelmişti. O yıl, ABD’de kaldığım üç hafta içinde edindiğim en temel […]

, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Disiplinlerarasılık

“İki konunun, iki disiplinin, iki kültürün – hatta en uçta, iki galaksinin – çarpışması yaratıcı şanslar doğurmalıdır. Zihinsel etkinliklerin tarihinde bazı büyük atılımlar bu şanslar sayesinde yapılabilmiştir” (Snow, 2010: 107). İktisat ile Felsefe Arasında İzmir Atatürk Lisesi’nde okurken, aynı zamanda şair olan psikoloji hocamız Nahit Ulvi Akgün, bir gün, “Matematik çalışırken sıkılırsanız tarihe, psikoloji çalışırken […]

, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Kaos, Karmaşıklık ve Kuantum İçin Genel Bir Kaynakça

Jorge Luis Borges hakkında yazarken, üstadın Borges ve Ben ile Öteki adlı öykülerini analiz etmeye kalktığımda, kendimi, kuantum fiziğinin atom altı parçacıkların hem parçacık hem de dalga fonksiyonu gösterdiği dalga / parçacık düalitesinde buluverdim. Bu da beni kütüphanemdeki kaos, karmaşıklık ve kuantum fiziğiyle ilgili kitaplarımı incelemeye yönlendirdi. Aşağıda, ilgili okurlarıma yardımcı olur düşüncesiyle, bu kitaplardan […]

, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Düş Gören İki Adamın Masalı

Borges’in Alçaklığın Evrensel Tarihi’ne Bin Bir Gece Masalları’ndan aldığı bir masal rüyanın nelere kadir olduğunu göstermesi bakımından hoştur (2010: 89-90). Masal bu ya, evvel zaman içinde Kahire’de Muhammed el – Magrıbî adında zengin ve cömert bir adam yaşarmış. Eli açık olan bu adam, gel zaman git zaman babaevi dışındaki tüm servetini kaybetmiş ve yaşamını devam […]

, ,

Ortaçağ Batısı ile Yakınçağ Türkiyesi

Ünlü Fransız tarihçi Jacques le Goff Ortaçağ Batı Uygarlığı’nda (2017: 136-140) 10.-13. yüzyıllardaki Ortaçağ Batısı’nın somut simgesel gerçeğini anlatırken, çöllerin ortasındaki vahalardan oluşan Müslüman Doğu’nun negatif resmine benzeyen az çok verimli ekili düzlüklerle delinmiş fundalık ve ormanlardan oluşan büyük bir örtüden söz eder. Müslüman Doğu’da orman kıt, Hıristiyan Batı’da boldur; Doğu’da ağaç uygarlık, Batı’da yabanıllık […]

, , , , , , , , , , ,

Zaman Sayısız Geleceğe Doğru Çatallanıyordu…

“Kişinin bir dünyadaki ikizinin burun kıvırdığı yoldan gittiği bir başka dünya da vardır. Her birine bir yerküre düşecek şekilde kişinin varoluşu ikiye ayrılır, sonra bir ikinci, bir üçüncü defa, binlerce defa yollar çatallanır” (Blanqui, 2015: 82). Hugh Everett’in Kaotik Çılgın Dünyası Kuantum mekaniğinin 1920’lerin sonlarında ve 1930’ların başlarında Niels Bohr ve Werner Heisenberg tarafından geliştirilen […]

, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Makineden Ağlara, Kesinlikten Belirsizliğe

Ian Hacking’e göre “Yirminci yüzyıl fiziğinin en belirleyici kavramsal olayı dünyanın deterministik – belirlenimci – olmadığının keşfidir. Uzun süre metafiziğin kalesi olan nedensellik devrilmiş ya da hiç olmazsa sarsılmıştır: Geçmiş gelecekte ne olacağını tam olarak belirleyemez….Şans için bir yer açılmıştı” (Hacking, 2005: 13). Bilindiği gibi determinizm – belirlenimcilik –  uzun süredir temel bilimsel program olarak […]

, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Zamanın Belirsizlikleri

Immanuel Wallerstein, zamanın,  kol saatimize bakarak her an ölçebildiğimiz için kesin göründüğünden başlayarak yaptığı bir değerlendirmenin sonunda, hepimizin şimdide yaşadığımızı, ama şimdiki zamanın ortaya çıktığı nanosaniye içinde ele geçirilemez biçimde yitip gittiğini ifade ederek, ondan (zamandan) daha belirsiz bir şey olmadığını ifade eder (2013: 7). Marc Bloch’da kendi sorar, kendi yanıtlar: “Gerçekten şimdiki zaman nedir? […]

, , , , , , , , , , , , , , , ,

Gertrud Stein: Anlamsızlığın Anlamı

Bu yazının omurgasını başka bazı kaynaklarla birlikte Jonah Lehrer’in Proust Bir Sinirbilimciydi kitabı oluşturmaktadır.[1] Önce Gertrude Stein’in o tuhaf eserinden bir alıntıyla başlamak istiyorum. A CARAFE, THAT IS A BLIND GLASS “A kind in glass and a cousin, spectacle and nothing strange a single hurt color and an arrangement in a system to pointing. All […]

, , , , , , , , , , , , , , , , ,

Previous Posts