Bülent GÜNDOĞMUŞ

Bilim

Déja – vu

  “…………………… Avare dolaşırız oval aynalarda, kendi geçmişimizi görürüz kendimizde ve biliriz ki bir zamanlar oradaydı o da. …………………….”[1]    Hemen hepimiz, şimdiki zaman içinde yaşayıp giderken, belirsiz bir geçmişte kesinlikle aynı olan durumları yaşamış olduğumuz hissini ani çakan bir ışık misali tatmışızdır. Yani, Zaman Oku’na binmiş giderken, ilk kez karşılaştığımız bir kimseyi daha önce […]

, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Yaşlandıkça Hayat Çabuk Geçer!

Walter Benjamin, Pasajlar’ da, yaşadığı zamanın bir biyoloğundan şu ilginç alıntıyı yapar: “Homo sapiens’in o acınası elli bin yılı, yeryüzündeki organik yaşamın tarihiyle karşılaştırıldığında, yirmi dört saatlik bir günün sonundaki iki saniye gibidir. Uygarlaşmış insanın tarihi bu ölçüte vurulduğunda, ancak son saatin son saniyesinin beşte birini dolduracaktır.”[1] Biraz spekülasyon yaparak Benjamin’in söylediklerini dikkate alıp bu ilginç […]

, , , , , , , , , , , , ,

Çan Eğrisinin Dışına Çıkmak

Çan eğrisini araştırmacılara anlatmama gerek yok sanırım. Daha çok normal dağılım ya da aynı anlama gelmek üzere Gauss Dağılımı olarak anıyoruz ve olasılık dağılım ailesinin bir üyesi sayıyoruz. Özetle, tüm olayların büyük bir olasılıkla bu eğrinin içinde olduğu konusunda sarsılamaz bir inancımız var. Eğrinin dışına doğru gidince olasılıklar hızla düşüyor. Peki, çan eğrisinin dışına çıkabiliriz […]

, , , , , , , ,

Kitaplar Arasında Bir Gezinti (2)

Öyle anlaşılıyor ki, bu yıl ikincisini yazdığıma göre, her yıl kitaplar arasında bir gezinti yapmak geleneksel bir hal alacak. En azından böyle umuyorum. Geçen yıl yaptığım ilk gezintide, bundan böyle kitaplar hakkında yazarsam eğer, başlığını Araştırma ve Edebiyat koyacağımı ifade etmiş ve ortaya çıkan yazının uzunca bir inceleme yazısı olacağını ummuştum. Fakat okudukça bunun için […]

, , , , , , , , , , , , ,

Kaostan Düzene: Yaşam Kaosun Sınırlarından Doğar

M.Ö 8.yüzyılda yaşayan Yunanlı filozof Hesiodos, kozmik temalı eseri Thegony’de “…her şeyden önce kaos vardı” der. Her şey (düzen) ondan sonra oluşur. Edgar Morin’e göre yapay mekanizmalarda düzensizlik, gürültü ve hataya dair ne varsa sistemin entropisini arttırarak bozulmasına ve düzensizleşmesine neden olur. Yaşayan organizma ise düzensizliğe, gürültüye, hataya rağmen, onlarla birlikte işler. Bu kavramlar mutlaka […]

, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Entropi

Entropi yasası, termodinamiğin ikinci yasasıdır. Birinci yasa, evrende madde ve enerjinin daimi olduğunu, yaratılamayacağını ve yok olamayacağını açıklar. Evrende farklı biçimlerde var olan madde ve enerji hiçbir zaman öz olarak değişmez, sadece şekil değiştirir. İkinci yasa olarak anılan entropi yasası, madde ve enerjinin sadece yararlanılabilenden yararlanalamıyana, geçerliden geçersize veya düzenliden düzensize doğru bir doğrultuda değiştirilebileceğini […]

, , , , , , , , , , ,

Basit ve Düzenliden Karmaşık ve Düzensize!

Alışılmış boyutlardan bakarsak, basit ve düzenliden karmaşık ve düzensize doğru yol alıyoruz. Her biri kendi serbestlik derecesine sahip, sonsuz boyutlarda, hareketli, birbirini etkileyen değişken var. Her şeyin birbirine değdiği[i] ve sınırların puslu olduğu [ii] bir dünyada yaşadığımız için olayları konumlamak oldukça zor. Üstelik dinamik ve doğrusal olmadıkları için çözülemiyorlar. Simülasyonların kısıtları ise hayli çok görünüyor. […]

, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Leonardo’nun Sanatında Yaşamın Gizemi

Bu yazım “Tarihin En Meraklı İnsanı: Leonardo da Vinci”ye ek olarak okunmalıdır. Yeni kaynaklara ulaşınca böyle bir ayrıntıya girmek kaçınılmaz oldu. Ayrıntıya girerken de yazının bütünlüğü bozmamak için bazı tekrarlar yapmak durumunda kaldım. Leonardo Usta için buna değer diye düşünüyorum. Leonardo, yaşamın sembolü olan değişim ve kararlılığı (sabitliği) içeren ya da gösteren su girdapları ve […]

, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Yaratıcı Düşünce (3)

Tarihte ilk kez Antik Romalı yazar Plautus tarafından ve bundan iki bin yıl önce kullanılan “deha” ya da “dahi” sözcüğünün bugün bile hala kulağa hoş gelen güçlü ve cazibeli bir yönü vardır: Yaratma gücü, evrenin sırlarına sahip olan ilahi güç ya da yok etme gücü. Popüler kültürle yoğrulan modern toplumlarda “içinizdeki dâhiyi keşfedin” başlıklı birçok […]

, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Sistem Elemanlarının Toplamından Fazladır!

Beyond Ghor, tüm sakinlerinin kör olduğu bir şehirdir. Bir gün oldukça güçlü bir file sahip olan kral ordusuyla birlikte şehrin yakınlarındaki çöle kamp kurar. Fili “görmeyi” arzu eden halkın arasından bazı erkekler kamp alanına koşarlar. Hiçbiri daha önceden bir filin şekli hakkında herhangi bir bilgiye sahip değildir ve el yordamıyla yürüyüp filin etrafında toplanırlar. Amaçları […]

, , , , , , , , , , , , , , ,

Previous Posts Next posts