Bülent GÜNDOĞMUŞ

Zamanın Belirsizlikleri

Immanuel Wallerstein, zamanın,  kol saatimize bakarak her an ölçebildiğimiz için kesin göründüğünden başlayarak yaptığı bir değerlendirmenin sonunda, hepimizin şimdide yaşadığımızı, ama şimdiki zamanın ortaya çıktığı nanosaniye içinde ele geçirilemez biçimde yitip gittiğini ifade ederek, ondan (zamandan) daha belirsiz bir şey olmadığını ifade eder (2013: 7). Marc Bloch’da kendi sorar, kendi yanıtlar: “Gerçekten şimdiki zaman nedir? […]

, , , , , , , , , , , , , , , ,

Gertrud Stein: Anlamsızlığın Anlamı

Bu yazının omurgasını başka bazı kaynaklarla birlikte Jonah Lehrer’in Proust Bir Sinirbilimciydi kitabı oluşturmaktadır.[1] Önce Gertrude Stein’in o tuhaf eserinden bir alıntıyla başlamak istiyorum. A CARAFE, THAT IS A BLIND GLASS “A kind in glass and a cousin, spectacle and nothing strange a single hurt color and an arrangement in a system to pointing. All […]

, , , , , , , , , , , , , , , , ,

“Too Marveleus for Words”

Başlıktaki ifade 1937’de yazılmış popüler bir şarkının başlığı ve “kelimelerle anlatılamayacak kadar harika” anlamına geliyor.[1] Konuşmanın ne zaman ve nasıl icat edildiğini bilmiyoruz; lakin evcilleştirmenin besin arama ya da avcı – toplayıcı yaşam üzerine üstünlük kurmasıyla yazının ortaya çıktığından haberimiz var. Takriben M.Ö. 4500 yılına gelindiğinde Orta Doğu’da tarımsal işlemlere ve envanterlere dair kayıtlar ve […]

, , ,

Değerin Mekânı ve Zamanı

David Harvey kendine ait olan zaman-mekân sıkışması kavramındaki “sıkışma” ile kapitalizmin hayatımıza kazandırdığı hız artışını ve mekânsal engellerin dünya sanki üzerimize çökecekmişçesine aşılmasını ifade eder (Harvey, 1997: 270). 1846-47 yıllarında İngiltere’de başlayarak o dönemdeki kapitalist dünyanın tümünü eşzamanlı olarak saran ekonomik kriz (kapitalist aşırı birikim krizi) ve 1848’de tüm Avrupa’da patlak veren devrimler olayların mekânsal […]

, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Borgesvari Kaotik Fısıltılar

Borges 1980 yılında MIT’de yaptığı bir söyleşide, dinleyicilerden fizikçi Kennet Breacher, üstada, karmaşıklıkla ilgili uzun bir açıklama yaparak dünya görüşünü sorar. Breacher’in uzun açıklaması, fizikçilerin karmaşık olaylar dünyasını birkaç ilkeye indirgemek, Borges’inki ise tam tersine, evrenin muazzam karmaşıklığını kanıtlamaya çalışarak fizikçilerin karmaşıklığı çözme çabalarını boşa çıkarmak olduğu şeklindedir. Borges dünya görüşünü şöyle açıklar: “Bence dünya […]

, , , , , , , , , , , ,

Kamuoyu Araştırma(cı)ları

Fransız Sosyolog Pierre Bourdieu 1972 yılının Ocak ayında yaptığı konuşmada üç temel gerekçe öne sürerek kamuoyunun olmadığını ispatlamaya çalışır. Ocak 1973’te yayınlanan konuşmada kamuoyunun olmadığına dair ileri sürdüğü temel gerekçeler şunlardır[1]: Her kamuoyu yoklaması herkesin bir kanaati olabileceğini ya da başka bir deyişle, kanaat üretmenin, herkesin harcı olduğunu varsayar ki, bu doğru değildir. Çünkü cevap […]

, , , , , , , , , ,

Zamanın Borgesvari Halleri

“Zaman kadar, dünün, bugünün, geleceğin,  tüm zamanların ve hiçbir zamanın bu sonsuz dokusu kadar gizemli başka bir şey olmadığını kaç kez söylemişimdir kendi kendime” (There Are More Things, Kum Kitabı. 48). * * * “Yüzyıllar geçiyor ve yalnızca şimdiki zamanda oluyor her şey; havada, yerin ve denizin üzerinde sayısız insan var, ama gerçekte, olup biten […]

, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Çin Ansiklopedisinin Büyüsü

Michel Foucault Kelimeler ve Şeyler’in önsözüne şöyle başlar: “Bu kitabın doğum yeri, Borges’in bir metninin içindedir. Okunduğunda, düzene sokulmuş tüm yüzeyleri ve varlıkların kaynaşmasını bizim için yatıştıran tüm düzlemleri sarsalayarak, bizim bin yıllık Aynı ve Başka uygulamamızı şirazesinden çıkararak ve onu uzun süre boyunca kaygılara sevk ederek, tüm düşünce alışkanlıklarını – bizimkileri: bizim çağımız ve […]

, , , , , , , , , , , , ,

Jorge Luis Borges

Kuantum kavramını bilime kazandıran Max Planck 4 Aralık 1937 tarihinde Münih Teknik Üniversitesi’nde Determinizm mi İndeterminizm mi? başlığı altında verdiği konferansta şunları söyler: “Düşünceler atomlardan, elektronlardan da ince bir niteliktedir. Düşüncemizde bir atom çekirdeğini kolayca parçalar, milyonlarca ışık yılı uzaklığı bir solukta alırız. Bazen insanın hayal gücüyle ulaşabileceğinden çok daha geniş alanlara yayıldığı savunulur doğanın, […]

, , , , , , , , , , , ,

Vergilius’un Ölümü ve Ahmet Cemal

Ah, evet, metafor üstüne metafor, metafor üstüne metafor, yani, şiirsel bir anlatım; – ah, evet, geçmiş ile geleceğin şimdideki olağanüstü bileşimi, yani, olağanüstü bir kurgu;- ah, evet, omnium temporum in unum collatio (tüm zamanların bir noktada kesişmesi), yani, renkli, aktif, bir denk gelme anı, yani Kairos; – ah, evet, insanlar sadece uyurken, sevişirken ve uyurken […]

, , , , , , , , , , , , ,

Previous Posts

Theme created by thememotive.com. Powered by WordPress.org.