Bülent GÜNDOĞMUŞ

Borgesvari Kaotik Fısıltılar

Borges 1980 yılında MIT’de yaptığı bir söyleşide, dinleyicilerden fizikçi Kennet Breacher, üstada, karmaşıklıkla ilgili uzun bir açıklama yaparak dünya görüşünü sorar. Breacher’in uzun açıklaması, fizikçilerin karmaşık olaylar dünyasını birkaç ilkeye indirgemek, Borges’inki ise tam tersine, evrenin muazzam karmaşıklığını kanıtlamaya çalışarak fizikçilerin karmaşıklığı çözme çabalarını boşa çıkarmak olduğu şeklindedir. Borges dünya görüşünü şöyle açıklar: “Bence dünya […]

, , , , , , , , , , , ,

Kamuoyu Araştırma(cı)ları

Fransız Sosyolog Pierre Bourdieu 1972 yılının Ocak ayında yaptığı konuşmada üç temel gerekçe öne sürerek kamuoyunun olmadığını ispatlamaya çalışır. Ocak 1973’te yayınlanan konuşmada kamuoyunun olmadığına dair ileri sürdüğü temel gerekçeler şunlardır[1]: Her kamuoyu yoklaması herkesin bir kanaati olabileceğini ya da başka bir deyişle, kanaat üretmenin, herkesin harcı olduğunu varsayar ki, bu doğru değildir. Çünkü cevap […]

, , , , , , , , , ,

Zamanın Borgesvari Halleri

“Zaman kadar, dünün, bugünün, geleceğin,  tüm zamanların ve hiçbir zamanın bu sonsuz dokusu kadar gizemli başka bir şey olmadığını kaç kez söylemişimdir kendi kendime” (There Are More Things, Kum Kitabı. 48). * * * “Yüzyıllar geçiyor ve yalnızca şimdiki zamanda oluyor her şey; havada, yerin ve denizin üzerinde sayısız insan var, ama gerçekte, olup biten […]

, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Çin Ansiklopedisinin Büyüsü

Michel Foucault Kelimeler ve Şeyler’in önsözüne şöyle başlar: “Bu kitabın doğum yeri, Borges’in bir metninin içindedir. Okunduğunda, düzene sokulmuş tüm yüzeyleri ve varlıkların kaynaşmasını bizim için yatıştıran tüm düzlemleri sarsalayarak, bizim bin yıllık Aynı ve Başka uygulamamızı şirazesinden çıkararak ve onu uzun süre boyunca kaygılara sevk ederek, tüm düşünce alışkanlıklarını – bizimkileri: bizim çağımız ve […]

, , , , , , , , , , , , ,

Jorge Luis Borges

Kuantum kavramını bilime kazandıran Max Planck 4 Aralık 1937 tarihinde Münih Teknik Üniversitesi’nde Determinizm mi İndeterminizm mi? başlığı altında verdiği konferansta şunları söyler: “Düşünceler atomlardan, elektronlardan da ince bir niteliktedir. Düşüncemizde bir atom çekirdeğini kolayca parçalar, milyonlarca ışık yılı uzaklığı bir solukta alırız. Bazen insanın hayal gücüyle ulaşabileceğinden çok daha geniş alanlara yayıldığı savunulur doğanın, […]

, , , , , , , , , , , ,

Vergilius’un Ölümü ve Ahmet Cemal

Ah, evet, metafor üstüne metafor, metafor üstüne metafor, yani, şiirsel bir anlatım; – ah, evet, geçmiş ile geleceğin şimdideki olağanüstü bileşimi, yani, olağanüstü bir kurgu;- ah, evet, omnium temporum in unum collatio (tüm zamanların bir noktada kesişmesi), yani, renkli, aktif, bir denk gelme anı, yani Kairos; – ah, evet, insanlar sadece uyurken, sevişirken ve uyurken […]

, , , , , , , , , , , , ,

İki Kitap Bir Rejim: Faşizm

İspanya’dan göç eden Sefarad Yahudisi bir ailenin çocuğu olarak 1905 yılında Bulgaristan’ın Rusçuk şehrinde doğan ve Viyana Üniversitesi’nde felsefe doktorası yapan Elias Canetti, 1938 yılında Avusturya’nın Naziler tarafından ilhakından sonra önce Londra’ya, sonra da Zürih’e yerleşir. İkinci Dünya Savaşı sırasında tarihin büyük kitlesel eylemlerine tanık olduğu için kitle ve iktidar üzerine düşünerek 1960 yılında benzersiz […]

, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Büyük Gerileme (3): Neoliberalizm ve Popülizm (1)

Bu yazı, üçlemenin sonuncusu – ama sanırım iki ya da üç bölüm sürecek – ve önemli ölçüde Büyük Gerileme’den (Haz: Geiselberger, 2017) belli bir bağlamda yaptığım alıntılardan oluşuyor. Üçlemenin ikincisini Karl Polanyi ile bitirmiştim, yine onunla devam ediyorum: “Yüzyıl boyunca (on dokuzuncu yüzyıl) modern toplumun dinamiği çift yönlü bir hareket tarafından yönetildi: Piyasa sürekli gelişiyor, […]

, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

“Hak, Hukuk, Adalet”

Eşme’de, saatlerce, Sakarya’dan gelmekte olan Adalet Korteji’ni bekleyen dev kitle sabırsızlanıyordu. Bir tarafta Venceremos, başka bir tarafta Bekle Bizi İstanbul çalıyor, susuzluktan kavrulanlar çareyi, başlarını,  tertip komitesinin getirttiği su tankerindeki musluklarının altına dayayarak serinlemeye çalışmakta buluyordu. Kitlenin bir kısmı ise tepedeki ormanın serin derinliklerine dalmış devrimci türküler söylüyordu. Adalet Korteji Eşme’den Kocaeli İl Sınırına girdiğinde […]

, , , , , ,

Siyah Kuğu

Matematikçi Nassim Nicholas Taleb’in Siyah Kuğu adlı ilginç kitabını dünyanın büyük çaplı rastlantısal değişimlerle geliştiği şeklinde özetlemek mümkündür. Taleb bu büyük çaplı değişimlere “siyah kuğu” diyor. Ortalamadan büyük sapma(lar) da diyebiliriz. Taleb’e göre “siyah kuğu” denilen olayın üç temel özelliği var ve bunlar; beklenmedik şekilde, nadiren ve sıradan olması, olağanüstü bir güce sahip bulunması, beklenmedik […]

, , , , , , , , , , ,

Previous Posts

Theme created by thememotive.com. Powered by WordPress.org.