Bülent GÜNDOĞMUŞ

Deneme

Zamanın Borgesvari Halleri

“Zaman kadar, dünün, bugünün, geleceğin,  tüm zamanların ve hiçbir zamanın bu sonsuz dokusu kadar gizemli başka bir şey olmadığını kaç kez söylemişimdir kendi kendime” (There Are More Things, Kum Kitabı. 48). * * * “Yüzyıllar geçiyor ve yalnızca şimdiki zamanda oluyor her şey; havada, yerin ve denizin üzerinde sayısız insan var, ama gerçekte, olup biten […]

, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Çin Ansiklopedisinin Büyüsü

Michel Foucault Kelimeler ve Şeyler’in önsözüne şöyle başlar: “Bu kitabın doğum yeri, Borges’in bir metninin içindedir. Okunduğunda, düzene sokulmuş tüm yüzeyleri ve varlıkların kaynaşmasını bizim için yatıştıran tüm düzlemleri sarsalayarak, bizim bin yıllık Aynı ve Başka uygulamamızı şirazesinden çıkararak ve onu uzun süre boyunca kaygılara sevk ederek, tüm düşünce alışkanlıklarını – bizimkileri: bizim çağımız ve […]

, , , , , , , , , , , , ,

Jorge Luis Borges

Kuantum kavramını bilime kazandıran Max Planck 4 Aralık 1937 tarihinde Münih Teknik Üniversitesi’nde Determinizm mi İndeterminizm mi? başlığı altında verdiği konferansta şunları söyler: “Düşünceler atomlardan, elektronlardan da ince bir niteliktedir. Düşüncemizde bir atom çekirdeğini kolayca parçalar, milyonlarca ışık yılı uzaklığı bir solukta alırız. Bazen insanın hayal gücüyle ulaşabileceğinden çok daha geniş alanlara yayıldığı savunulur doğanın, […]

, , , , , , , , , , , ,

Vergilius’un Ölümü ve Ahmet Cemal

Ah, evet, metafor üstüne metafor, metafor üstüne metafor, yani, şiirsel bir anlatım; – ah, evet, geçmiş ile geleceğin şimdideki olağanüstü bileşimi, yani, olağanüstü bir kurgu;- ah, evet, omnium temporum in unum collatio (tüm zamanların bir noktada kesişmesi), yani, renkli, aktif, bir denk gelme anı, yani Kairos; – ah, evet, insanlar sadece uyurken, sevişirken ve uyurken […]

, , , , , , , , , , , , ,

İki Kitap Bir Rejim: Faşizm

İspanya’dan göç eden Sefarad Yahudisi bir ailenin çocuğu olarak 1905 yılında Bulgaristan’ın Rusçuk şehrinde doğan ve Viyana Üniversitesi’nde felsefe doktorası yapan Elias Canetti, 1938 yılında Avusturya’nın Naziler tarafından ilhakından sonra önce Londra’ya, sonra da Zürih’e yerleşir. İkinci Dünya Savaşı sırasında tarihin büyük kitlesel eylemlerine tanık olduğu için kitle ve iktidar üzerine düşünerek 1960 yılında benzersiz […]

, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Büyük Gerileme (3): Neoliberalizm ve Popülizm (1)

Bu yazı, üçlemenin sonuncusu – ama sanırım iki ya da üç bölüm sürecek – ve önemli ölçüde Büyük Gerileme’den (Haz: Geiselberger, 2017) belli bir bağlamda yaptığım alıntılardan oluşuyor. Üçlemenin ikincisini Karl Polanyi ile bitirmiştim, yine onunla devam ediyorum: “Yüzyıl boyunca (on dokuzuncu yüzyıl) modern toplumun dinamiği çift yönlü bir hareket tarafından yönetildi: Piyasa sürekli gelişiyor, […]

, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

“Hak, Hukuk, Adalet”

Eşme’de, saatlerce, Sakarya’dan gelmekte olan Adalet Korteji’ni bekleyen dev kitle sabırsızlanıyordu. Bir tarafta Venceremos, başka bir tarafta Bekle Bizi İstanbul çalıyor, susuzluktan kavrulanlar çareyi, başlarını,  tertip komitesinin getirttiği su tankerindeki musluklarının altına dayayarak serinlemeye çalışmakta buluyordu. Kitlenin bir kısmı ise tepedeki ormanın serin derinliklerine dalmış devrimci türküler söylüyordu. Adalet Korteji Eşme’den Kocaeli İl Sınırına girdiğinde […]

, , , , , ,

Büyük Gerileme (2): Neoliberalizmin Yükselişi

Eric Hobsbawm’a göre 1945/47-1970/73 döneminin ekonomik anlamda olağanüstü bir gelişmeye sahne olması, ancak 1970’li ve 1980’li yıllarda anlaşılmış ve bu dönemi en iyi betimleyecek ismin Fransızca les trente glorieuses “otuz muhteşem yıl” ya da Anglo-Amerikalıların ifadesiyle çeyrek yüzyıllık Altın Çağ olabileceğine karar verilmişti (Hobsbawm, 1996: 299-300). Hobsbawm’a göre bu dönem, uygulanan ekonomi politikaları bağlamında ekonomik […]

, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Büyük Gerileme (1): Neoliberalizm ve Kökenleri

Bu yazı son zamanlarda “büyük gerileme” olarak nitelenen neoliberalizm hakkında yazdığım üç bölümlük bir serinin ilkini oluşturuyor ve neoliberalizmin kökenlerine inmeyi amaçlıyor. İkinci bölümde neoliberalizmin yükselişini, üçüncü ve son bölümde ise popülizmi ele alacağım. Wolfgang Streeck Neoliberal Kapitalizm İçin Sonun Başlangıcı: Bastırılanların Geri Dönüşü başlıklı makalesinde şu saptamayı yapıyor: “Neolibralizm küreselleşmeyle birlikte veya küreselleşme neoliberalizmle […]

, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

2017 Anayasa Değişikliği Referandumu

Bu yazı 2017 anayasa değişikliği referandumuyla ilgili olarak, kısmen yapılan kamuoyu yoklamaları, kısmen araştırma sonuçlarının yorumları, kısmen kimi gazetecilerin rasyonel olmayan yorumları, kısmen de kampanyayı yürüten liderlerin tutumları ile ilgilidir. Saha çalışmalarına güvendiğim bir araştırmacı arkadaşımın bulgularına göre 16 Nisan’da yapılacak olan referandum ile ilgili “evet” / “hayır” yarışması başa baş gidiyor. İki hafta önce […]

, , , , , , ,

Previous Posts