Bülent GÜNDOĞMUŞ

Sonsuzluk

Borgesvari Kaotik Fısıltılar

Borges 1980 yılında MIT’de yaptığı bir söyleşide, dinleyicilerden fizikçi Kennet Breacher, üstada, karmaşıklıkla ilgili uzun bir açıklama yaparak dünya görüşünü sorar. Breacher’in uzun açıklaması, fizikçilerin karmaşık olaylar dünyasını birkaç ilkeye indirgemek, Borges’inki ise tam tersine, evrenin muazzam karmaşıklığını kanıtlamaya çalışarak fizikçilerin karmaşıklığı çözme çabalarını boşa çıkarmak olduğu şeklindedir. Borges dünya görüşünü şöyle açıklar: “Bence dünya […]

, , , , , , , , , , , ,

Zamanın Borgesvari Halleri

“Zaman kadar, dünün, bugünün, geleceğin,  tüm zamanların ve hiçbir zamanın bu sonsuz dokusu kadar gizemli başka bir şey olmadığını kaç kez söylemişimdir kendi kendime” (There Are More Things, Kum Kitabı. 48). * * * “Yüzyıllar geçiyor ve yalnızca şimdiki zamanda oluyor her şey; havada, yerin ve denizin üzerinde sayısız insan var, ama gerçekte, olup biten […]

, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Çatallanan Zaman

“İster tesadüfen olsun ister seçerek, fark etmez; kaderden kaçılmaz. Ama kader de sonsuzluk karşısında ayakta duramaz; sonsuzluk seçenek tanımaz, onda her şeye yer vardır. Her birine bir yerküre düşecek şekilde kişinin varoluşu ikiye ayrılır, sonra bir ikinci, bir üçüncü defa, binlerce defa yollar çatallanır.”[1] “Yolları Çatallanan Bahçem’i çeşitli geleceklere (hepsine değil) bırakıyorum. Daha ilk bakışta […]

, , , , , , , , ,

Kairos: Aşk ve Devrim Zamanı

Her tarih anlayışının içerisinde mutlaka örtük olarak bulunan, onu koşullandıran, bu nedenle de açığa çıkarılması gereken belli bir zaman deneyimi vardır. Benzer biçimde her kültür belli bir zaman deneyimidir ve bu deneyimde bir değişiklik olmadan yeni bir kültür yaratmak mümkün değildir. Bu nedenle özgün bir devrimin ilk görevi sadece “dünyayı değiştirmek” değil, aynı zamanda ve […]

, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Zaman ve Tarih: An ve Sürekliliğin Eleştirisi

1 – Tarih ve Zaman Her tarih anlayışının içerisinde mutlaka örtük olarak bulunan, onu koşullandıran, bu nedenle de açığa çıkarılması gereken belli bir zaman deneyimi vardır. Benzer biçimde her kültür belli bir zaman deneyimidir ve bu deneyimde bir değişiklik olmadan yeni bir kültür yaratmak mümkün değildir. Bu nedenle özgün bir devrimin ilk görevi sadece “dünyayı […]

, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

“Vakittir Kızlar!”

Yaşlı ve uzun süreden beri hasta olan kadın, pencerenin yanındaki yatağında, arkası pencereye dönük olarak sırt üstü yattığı için dışarıdaki havanın ne fırıldaklar çevirdiğinden habersiz uyukluyordu. Oda loş, oldukça boş ve hafif serinceydi. Mevsim sonbahar, aylardan eylüldü. Dışarıda birkaç beyaz bulut el ele tutuşmuş masmavi gökyüzünde akarcasına gezintiye çıkmışlardı. Ağır ağır ve aşağı doğru süzülerek […]

, , , ,

Sayılı Günler!

Hoş geldin kızanım. Ne güzel bir sürpriz oldu bizim için. Ne iyi yaptın da geldin. Çok özlemiştim seni. Ne zaman gideceksin? Pazara babaanne. Bu gün Cuma ertesi, yarın Pazar. Pazar ertesi, Salı, Çarşamba, Perşembe, Cuma ertesi, Pazar. Bir, iki, üç,… sekiz gün. İyi, ama sayılı gün be evladım, çabuk geçer. Ne yaparsın babaanne, iş güç […]

, , , , , ,

Zaman Benim!

“Vor mir war keine Zeit, nach mir wird keine seyn. Mit mir gebiert sie sich, mit mir geht sie auch ein.”[1] Jorge Luis Borges Öteki Soruşturmalar ’da Zamanın Yeni Çürütülmesi gibi ilginç bir alt başlık altında kaleme aldığı denemesinde önce zamanı bir yanılsamaya dönüştüren birkaç doktrini açıklar. Bu doktrinlerin temsilcilerinde biri Nazım Hikmet’in “Behey Berkley! […]

, , , , , , , , , , , , , , , ,

Zaman Üzerine Kısa Bir Not

David Harvey Postmodernliğin Durumu’ nda hemen hepimizin kabul edebileceği şu temel gerçeği tespit etmektedir: “Mekân ve zaman insan varoluşunun temel kategorilerindendir. Ama bu kategorilerin anlamını pek az tartışırız; bunları oldukları gibi kabul etme eğilimi gösteririz, içeriklerini sağduyuyla ya da aşikârmışçasına ele alırız. Sanki her şey nesnel bir zaman ölçeğinde yerini bulabilirmiş gibi, zamanın akışını saniyeler, […]

, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,