Bülent GÜNDOĞMUŞ

Yeni Bir Dünya

Immanuel Wallerstein’ın, karmaşıklık teorisine dayanarak, bildiğimiz dünyanın sonuna geldiğimizi haber veren Bildiğimiz Dünyanın Sonu isimli kitabının üç temel argümanı vardır. Bunlar; kırsallığın sonu, ekolojik felaket ve demokratikleşmedir.

Kırsallığın Sonu: Dünyanın kırsallıktan çıkmasıyla birlikte, sınırsız sermaye birikimine dayalı içinde yaşadığımız modern sistem, tükenmez gibi görünen yedek insan stoğunun erimesi nedeniyle, yüksek bir maliyet artışıyla karşı karşıya kalacaktır.

 

şehir

 

Ekolojik Felaket: Ekolojik felaket, uzmanlara göre geri dönüşü olmayan bir sürece girmiştir; meydana gelen zararı onarmanın maliyetleri muazzamdır.

 

ecolojik

 

Demokratikleşme: Dünya sisteminin demokratikleşmesi, insanlığın çok büyük kesiminin eğitim ve sağlık gibi temel ihtiyaçlarının karşılanması gerekliliğini ortaya çıkaracaktır. Bu da, muazzam bir maliyet demektir.

 

gezi ant.

 

Wallerstein’e göre bu üç argüman, dünya sisteminin çatallanmasına neden olacak ve yeni bir sisteme geçilecektir. Evrendeki bütün sistemler arasında, insani toplumsal sistemlerin, var olan en karmaşık, istikrarlı denge durumuna en kısa süreliğine ve hesaba katılacak en fazla dış değişkene sahip, incelenmesi en güç yapılar oldukları açıktır. Ama belirsizlik ve öngörülmezlik, yaratıcılık demektir. Yaratıcı çözümlerle ufak düzen adacıkları kurmak mümkün ve muhtemeldir.

 

  YENİ İNANÇ ÇAĞI                         Fouad Ajami, Johns Hopkins Üniversitesi

  ÇEVRE ÇAĞI                                  Edward O. Wilson, Harvard Üniversitesi

  YENİ ORTA ÇAĞ                            Martin von Creveld, Kudüs İbrani Üniversitesi

  VATANDAŞLIK ÇAĞI                     Fernando Henrique Cordoso, Brezilya Cumhurbaşkanı

  ARA DÖNEM                                  Christoph Bertram, Ebenhausen Vakfı

  BAŞ KALDIRMA ÇAĞI                   Emma Rotschild, Cambridge Üniversitesi

  AÇIK TOPLUM ÇAĞI                     George Soros, Soros Fon Yönetim Başkanı

  BÜYÜK PİYASA YILLARI               Brian Eno, Müzisyen, Yazar, Eğitmen

  TARİHİN SONU                              Francis Fukuyama, George Mason Üniversitesi

  MARKA ÇAĞI                                 Martin Sorell, WPP Group PLC Başkanı

  BİLGİ DEVRİMİ                               Jessica T. Mathews, Carnegie Vakfı

  PAX KAPİTAL                                 Robert Wright, Yazar

  GEÇİŞ ÇAĞI                                   Immanuel Wallerstein, New York Üniversitesi

  POSTMODERN ÇAĞ                     J.F. Lyotard, Paris ve Kaliforniya Üniversiteleri

 

Öyle görünüyor ki, yeni bir dünyanın sınırlarında yaşıyoruz ve yaşadığımız bu dönemi isimlendirmekte güçlük çekiyoruz. Yukarıda yer alan çok farklı kesimlerin önde gelen kişilerinin başlık önerileri bunun bir göstergesidir. Foreign Policy’nin Bahar / Yaz 2000 sayısından yaptığım bu alıntı 2000 – 2010 yılında yaşadığımız çalkantılı dönemin işaretlerini çok açık olarak vermişti. Hem dine döndük, hem çevre sorunlarını önemsedik; savaşlar yeni orta çağı getirdi ama  vatandaşlık bilinci de arttı; tabii hep postmoderniteyi yaşadık ama bilgi ve bilişimde çok önemli mesafeler katettik. Marka toplumuna doğru yol alırken piyasalar alt üst oldu ve duvara çarptık. Başkaldırı oldu mu, pek farketmedik galiba. Ara ya da geçiş çağı farketmez, karmakarışık bir on yıl yaşadık desek yeridir. Bakalım 2010 – 2020 dönemi nasıl geçecek? Bekleyip görecek miyiz, yoksa ilk işaretleri alıyor muyuz?

Ocak, 2000 ve 2010

, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>